Dlaczego zdrowie dorosłych wymaga systematycznej oceny?

Zdrowie dorosłych oraz zdrowie osoby dorosłej zmienia się wraz z wiekiem, stylem życia i obciążeniami genetycznymi. Właśnie dlatego coraz większą rolę w systemie ochrony zdrowia odgrywa bilans zdrowia dorosłego – narzędzie, które umożliwia kompleksową ocenę stanu organizmu, identyfikację zagrożeń oraz planowanie działań profilaktycznych.

W odpowiedzi na rosnącą liczbę chorób przewlekłych i nowotworów, wprowadzono nowy bilans zdrowia, który zastępuje dotychczasowy program pojedynczych badań i stanowi element nowoczesnej profilaktyki zdrowotnej.

Czym jest bilans zdrowia dorosłego?

Bilans zdrowia dorosłego to kompleksowy bilans zdrowia, realizowany w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia. Jego celem jest:

• wczesne wykrywanie chorób,
• wykrywanie chorób przewlekłych,
• ocena czynników ryzyka,
• poprawa jakości życia pacjentów.

W przeciwieństwie do pojedynczych wizyt, profilaktyczny bilans zdrowia obejmuje całościową analizę zdrowia fizycznego i psychicznego pacjenta, uwzględniając jego wiek, płeć, styl życia oraz historię chorób.

Program bilansów zdrowia i jego znaczenie

Program bilansów zdrowia został opracowany jako kompleksowy program profilaktyczny, wspierany przez ministerstwo zdrowia, AOTMiT oraz realizowany w ramach świadczeń gwarantowanych.

Stanowi on integralną część inicjatyw takich jak:

• Moje Zdrowie,
• Profilaktyka 40 PLUS,
• programy badań przesiewowych,
• program profilaktyki zdrowotnej,
• program profilaktyki chorób oraz program profilaktyki raka.

Dzięki temu pacjent ma dostęp do spójnej i ciągłej opieki.

Co obejmuje bilans zdrowia dorosłego?

Zakres badań i procedur

Bilans zdrowia obejmował szeroki zakres badań, w tym:

• badania laboratoryjne:
  • morfologia krwi,
  • glukoza,
  • lipidogram,
  • TSH,
  • e-GFR,
  • badania w kierunku HCV,
• pomiary antropometryczne:
  • BMI,
  • WHR,
• ocenę funkcji poznawczych – test mini-COG,
• ocenę zdrowia psychicznego,
• ocenę stylu życia i aktywności fizycznej.

Tak szeroki zakres umożliwia rzetelną ocenę ryzyka chorób oraz ocenę ryzyka sercowo-naczyniowych.

Rola kwestionariusza i ankiety zdrowotnej

Istotnym elementem programu jest kwestionariusz zdrowotny oraz ankieta zdrowotna, które pacjent wypełnia samodzielnie – często online, przez konto pacjenta.

Wypełnienie ankiety zdrowotnej pozwala na:

• identyfikację nawyków zdrowotnych,
• ocenę czynników ryzyka,
• analizę obciążeń rodzinnych,
• wstępną ocenę stanu psychicznego.

Dzięki temu lekarz może lepiej zaplanować dalsze badania diagnostyczne.

Wczesne wykrywanie chorób i nowotworów

Jednym z kluczowych celów bilansu jest wczesne wykrywanie chorób, zanim pojawią się objawy kliniczne. Dotyczy to szczególnie:

• chorób serca,
• chorób kardiologicznych,
• cukrzycy,
• chorób metabolicznych,
• schorzeń wątroby, w tym rak wątroby,
• nowotworów takich jak rak prostaty czy nowotwory piersi.

W zależności od wyników pacjent kierowany jest na:

• badania przesiewowe,
• program profilaktyki raka piersi,
• oznaczenie PSA,
• inne programy badań przesiewowych.

Indywidualny Plan Zdrowia i dalsze działania

Na podstawie wyników tworzony jest Indywidualny Plan Zdrowia (IPZ), czyli spersonalizowany indywidualny plan zdrowotny.

Bilans zdrowia ma tutaj kluczowe znaczenie, ponieważ IPZ:

• porządkuje wyniki badań,
• wskazuje cele bilansu zdrowia,
• określa zalecany plan zdrowotny,
• rekomenduje regularne badania,
• wspiera edukację zdrowotną i zmiany stylu życia.

Styl życia i profilaktyka chorób

Styl życia ma bezpośredni wpływ na zdrowie pacjentów. W ramach bilansu lekarz omawia:

• dietę,
• aktywność fizyczną,
• sen i regenerację,
• stres oraz zdrowie psychiczne.

Promowany jest zdrowy styl życia, który realnie ogranicza:

• ryzyko chorób sercowo-naczyniowych,
• rozwój chorób metabolicznych,
• występowanie nowotworów.

To praktyczne wdrożenie zasad profilaktyki chorób.

Znaczenie opieki zdrowotnej i świadczeń

Bilans realizowany jest w ramach publicznej opieki zdrowotnej i obejmuje pełen zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Pacjent zyskuje:

• ciągłość opieki,
• dostęp do specjalistów,
• uporządkowaną dokumentację,
• realny wpływ na stan zdrowia pacjentów.

Bilans zdrowia dorosłego to fundament nowoczesnej profilaktyki. Dzięki niemu możliwe jest:

• skuteczne wykrywanie chorób przewlekłych,
• wczesne rozpoznanie nowotworów,
• poprawa jakości życia,
• świadome zarządzanie własnym zdrowiem.

Programy takie jak Moje Zdrowie, Profilaktyka 40 PLUS oraz program bilansów zdrowia pokazują, że profilaktyka może być kompleksowa, dostępna i realnie skuteczna.

Regularne wykonywanie bilansu to inwestycja w długie, zdrowe życie – zanim pojawi się choroba, a nie dopiero wtedy, gdy wymaga leczenia.